Rewolucja i jej skutki - Przedwiośnie Żeromskiego- praca z tekstem - analiza

W jaki sposób ukazane są w Przedwiośniu skutki rewolucji?

1. Skutki rewolucji – materialne i psychologiczne

Skutki materialne: Całkowity paraliż gospodarczy Baku – zamknięte sklepy, brak żywności (chleba, mięsa, owoców), wstrzymanie wypłat w bankach i pensji. Ludzie tracili dorobek życia (rewizje w piwnicach, rugowanie z mieszkań). Miasto ogarnął brud i chaos.

Skutki psychologiczne: Rozpad norm społecznych. Pojawiła się "jawna perfidia", złość i nienawiść. Ludzie poczuli żądzę mordu i zemsty, co widać w opisie egzekucji "białogwardzistów". Rewolucja wywołała w tłumie stan podniecenia, wręcz "nieopisane szaleństwo ludzkie".

2. Ofiary rewolucyjnych zrywów

Ofiarami są przede wszystkim przedstawiciele dawnego porządku: burżuazja (właściciele kapitału), urzędnicy, oficerowie (białogwardziści) oraz mniejszości narodowe (krwawe czystki etniczne na Ormianach). Ostatecznie ofiarą staje się też zwykły lud, cierpiący z powodu głodu i terroru.

3. Dlaczego Baryka oddał złoto ojca?

Cezary nie zrobił tego ze strachu, lecz z pobudek ideowych ("dla idei!"). Uważał, że życie z odziedziczonego majątku to "życie na koszt ludu". Chciał odciąć się od przeszłości, którą uważał za niesprawiedliwą, by nie mieć "krwi na rękach".

4. Powody wybuchu rewolucji (akapit 4)

Baryka widział rewolucję jako konieczność dziejową i prawo moralne. Według niego była to słuszna zemsta za wieki deptania, ciemiężenia i wyzyskiwania nieszczęśliwych ludzi przez klasy uprzywilejowane. Porównuje to do "pomsty nad Kainem".

5. Cel terroru i czystek etnicznych

Terror służył rewolucjonistom do zastraszenia przeciwników i siłowego wprowadzenia nowego ładu. Czystki etniczne (np. na Ormianach) były sposobem na wyeliminowanie grup uznanych za przeszkodę lub wrogów. Skutki to niewyobrażalne okrucieństwo, "rzeki krwi" i całkowite odczłowieczenie.

6. Patos w monologu Baryki

Patos przejawia się w podniosłym tonie i ukazywaniu rewolucji jako wielkiej, niemal religijnej misji dziejowej.

Środki stylistyczne: Metafory ("kontynent pogrzebanych za życia", "każda kolumna sal ociekałaby krwią"), hiperbole (olbrzymia skala cierpienia), personifikacja ziemi wzywającej o pomstę oraz liczne epitety emocjonalne ("bestialskiego prawa").

7. Inicjatorzy rewolucji – ideowcy czy cynicy?

Żeromski pokazuje oba typy. Ideowcy (jak młody Cezary) wierzą w sprawiedliwość społeczną. Jednak obok nich działają cynicy i oportuniści ("majsterki w przeszukiwaniu piwnic"), którzy wykorzystują chaos do kradzieży. Postać Lulka sugeruje też typ "teoretyka nienawiści", który steruje masami, nie znając realiów życia.