polskimatura.pl / Matura ustna / Zadania jawne CKE
Komunikat dyrektora CKE · 30 sierpnia 2024

Zadania jawne CKE
2026 – 2028

Pełna lista 76 zadań, które mogą wylosować się na egzaminie ustnym z języka polskiego. Każde zadanie z propozycją tezy, argumentów i kontekstów.

76
zadań jawnych
2026–2028
obowiązujące

⚠ Jak to działa?

Na egzaminie ustnym losujesz jedno z 76 zadań jawnych. Każde dotyczy konkretnej lektury obowiązkowej. Po wylosowaniu zadania masz 15 minut na przygotowanie, potem ok. 10 minut wypowiedzi i 5 minut rozmowy z komisją.

Każde zadanie kończy się formułą: „W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst". Kontekst to obowiązkowy element — może być historyczny, filozoficzny, biograficzny, kulturowy lub literacki.

Schemat dobrej odpowiedzi
Cztery elementy, których komisja słucha:
01
Wstęp + teza
Przytocz temat, postaw jasną tezę — odpowiedź na pytanie zawarte w zadaniu.
02
Argumenty z lektury
2–3 argumenty z lektury wskazanej w zadaniu. Konkretne sceny, postacie, motywy.
03
Kontekst
Co najmniej jeden — odwołanie do innej lektury, epoki, idei, dzieła sztuki. Obowiązkowo.
Hiob/Kohelet/Apokalipsa Mitologia Antygona Mickiewicz Prus / Sienkiewicz Dostojewski Wyspiański / Reymont Żeromski Gombrowicz / Nałkowska Wojna i Zagłada Współczesność
Antyk · Biblia
Księga Hioba · Koheleta · Apokalipsy św. Jana
3 zadania (nr 1–3)
1
Motyw cierpienia niezawinionego. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów Księgi Hioba.
▼
💡 Propozycja tezy
Cierpienie niezawinione jest jednym z najtrudniejszych doświadczeń człowieka — Hiob pokazuje, że nie ma na nie racjonalnej odpowiedzi, ale jest możliwa odpowiedź wierna.
📖 Argumenty z Hioba
  • utrata majątku, dzieci, zdrowia — bez powodu
  • spór z przyjaciółmi — odrzucenie schematu „kara za grzechy"
  • spotkanie z Bogiem — Bóg nie odpowiada, ale objawia swoją obecność
🌐 Kontekst
  • Kochanowski Treny — bunt po śmierci Urszulki
  • Camus Dżuma — śmierć dziecka, kazanie Paneloux
  • Dostojewski Bracia Karamazow — „cierpienie dziecka"
🎯 Zakończenie
Literatura nie rozstrzyga problemu cierpienia, ale pomaga go znieść — przez wspólne pytanie, przez świadectwo, przez nadzieję.
2
Człowiek wobec niestałości świata. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów Księgi Koheleta.
▼
💡 Teza
Kohelet diagnozuje przemijalność wszystkiego — i wyciąga z niej naukę pokory: nie buduj nadmiernych ambicji, ciesz się chwilą, bo wszystko jest marnością (vanitas).
📖 Argumenty
  • „Marność nad marnościami" — refren księgi
  • cykl pór i pokoleń: „jest czas rodzenia i czas umierania"
  • krytyka bogactwa, mądrości, sławy — wszystko ulotne
🌐 Kontekst
  • Sęp Szarzyński Sonet IV — barokowy topos vanitas
  • Horacy „carpe diem" — antyczna odpowiedź
  • Szymborska Nic dwa razy — współczesna kontynuacja
🎯 Zakończenie
Refleksja Koheleta jest aktualna — pozwala odróżnić sprawy istotne od pozornych.
3
Wizja końca świata. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów Apokalipsy św. Jana.
▼
💡 Teza
Apokalipsa to nie tylko obraz końca świata, ale wizja sprawiedliwości — kary dla zła i nagrody dla wiernych. Stąd jej trwałość w kulturze.
📖 Argumenty
  • czterej jeźdźcy — wojna, głód, zaraza, śmierć
  • walka Baranka z Bestią
  • nowe Jeruzalem — eschatologiczna nadzieja
🌐 Kontekst
  • Baczyński Pokolenie — apokalipsa pokoleniowa
  • Miłosz Piosenka o końcu świata — przewrotna apokalipsa
  • katastrofizm Czechowicza, Witkacego
🎯 Zakończenie
Apokalipsa funkcjonuje w kulturze jako matryca myślenia o końcu — także świeckim, historycznym, pokoleniowym.
Antyk
Jan Parandowski · Mitologia (cz. I Grecja)
2 zadania (nr 4–5)
4
Poświęcenie się w imię wyższych wartości. Omów zagadnienie na podstawie Mitologii Jana Parandowskiego.
▼
💡 Teza
Mity greckie pokazują różne formy poświęcenia — od tytanicznego buntu po cichą ofiarę. Wspólnym mianownikiem jest gotowość zapłaty wysokiej ceny za wartość wyższą niż własne życie.
📖 Argumenty
  • Prometeusz — daje ludziom ogień, znosi tortury Zeusa
  • Antygona (mit i tragedia) — śmierć za prawo boskie
  • Orfeusz — schodzi do Hadesu po Eurydykę
🌐 Kontekst
  • Konrad w Dziadach III — polski Prometeusz
  • Maksymilian Kolbe — chrześcijańska ofiara
  • postacie Camusa — Rieux, Tarrou
🎯 Zakończenie
Mit i literatura przywracają sens ofiarom — pokazują, że nie są one bezcelowe, że budują kulturę wartości.
5
Co znaczy być człowiekiem? Omów zagadnienie na podstawie Mitologii Jana Parandowskiego.
▼
💡 Teza
Mit grecki definiuje człowieka przez kontrast — z bogiem (śmiertelność), ze zwierzęciem (rozum), z herosem (umiar). Człowiek to ten, kto zna swoje granice.
📖 Argumenty
  • Ikar — pycha (hybris) jako wada ludzka
  • Syzyf — wytrwałość w bezsensie
  • Odyseusz — odyseja jako droga do siebie
🌐 Kontekst
  • Camus Mit Syzyfa — absurd i bunt
  • Herbert Apollo i Marsjasz — bóg vs człowiek
  • Sofokles Antygona — granice prawa
🎯 Zakończenie
Pytania mitów greckich są aktualne — kim jesteśmy, dokąd zmierzamy, gdzie nasze miejsce.
Antyk · tragedia grecka
Sofokles · Antygona
3 zadania (nr 6–8)
6
Prawa boskie a prawa ludzkie. Omów zagadnienie na podstawie Antygony Sofoklesa.
▼
💡 Teza
Konflikt prawa boskiego (Antygona) z prawem państwa (Kreon) jest konfliktem nierozwiązywalnym — obie strony mają racje, obie ponoszą klęskę. To istota tragizmu.
📖 Argumenty
  • Antygona broni prawa rodziny i bogów
  • Kreon broni porządku państwa i swojego autorytetu
  • finał — Antygona umiera, ale Kreon traci syna i żonę
🌐 Kontekst
  • Konrad w Dziadach — bunt wobec Boga
  • Camus Dżuma — bunt wobec absurdu
  • współczesna obywatelska nieposłuszność
🎯 Zakończenie
Antygona od 2500 lat zadaje pytanie: czy istnieje prawo wyższe niż prawo państwa? To pytanie wciąż aktualne.
7
Wina i kara w starożytnej tragedii. Omów zagadnienie na podstawie Antygony Sofoklesa.
▼
💡 Teza
W tragedii greckiej wina nie wymaga świadomego zła — wystarczy hybris (pycha). Kara jest nieuchronna, niezależnie od intencji.
📖 Argumenty
  • Kreon — hybris władzy, ignoruje ostrzeżenia Terezjasza
  • los rodu Labdakidów — fatum przechodzi z pokolenia na pokolenie
  • kara nie jako sprawiedliwość, lecz jako logika tragiczna
🌐 Kontekst
  • Szekspir Makbet — wina i kara w nowożytnej tragedii
  • Dostojewski Zbrodnia i kara — psychologiczne ujęcie
  • Mickiewicz Pani Twardowska — ludowa sprawiedliwość
🎯 Zakończenie
Sofoklesowy model winy i kary stał się wzorcem dla całej tradycji tragicznej w Europie.
8
Postawa wobec władzy. Omów zagadnienie na podstawie Antygony Sofoklesa.
▼
💡 Teza
Antygona pokazuje trzy postawy wobec władzy: jawny opór (Antygona), bierne posłuszeństwo (Ismena), kontestację z dystansu (Hajmon). Każda ma swoje granice i koszty.
📖 Argumenty
  • Antygona — moralna pewność, gotowość do śmierci
  • Ismena — strach, miłość siostrzana, próba ugody
  • Hajmon — racjonalna krytyka ojca, miłość do narzeczonej
🌐 Kontekst
  • Orwell Rok 1984 — totalitaryzm
  • Mrożek Tango — władza i kultura
  • postać Tarrou w Dżumie — bunt etyczny
🎯 Zakończenie
Antygona stawia pytanie aktualne dziś: jak być wolnym pod władzą, która łamie zasady?

🎤 Konsultacja przed maturą ustną

Przećwicz wypowiedź monologową w warunkach zbliżonych do egzaminu — z feedbackiem po każdym zadaniu.

Napisz mail
admin@polskimatura.pl
Odpowiadam zwykle tego samego dnia.
Zadzwoń
512 858 679
Najszybszy kontakt — odbieram w godzinach pracy.
Romantyzm
Adam Mickiewicz · ballady, Dziady cz. III
8 zadań (nr 19–26)
19
Świat ducha a świat rozumu. Omów zagadnienie na podstawie Romantyczności Adama Mickiewicza.
▼
💡 Teza
Romantyczność to manifest nowej epoki — wiara ludu i czucie serca ważniejsze niż „mędrca szkiełko i oko". Rozum nie wystarcza do poznania rzeczywistości.
📖 Argumenty
  • Karusia widzi zmarłego Jasieńka — lud temu wierzy
  • Starzec-racjonalista odrzuca jej widzenia
  • Mickiewicz staje po stronie Karusi: „miej serce i patrzaj w serce"
🌐 Kontekst
  • oświeceniowy racjonalizm Krasickiego
  • Goethe Faust — rozum i serce
  • Leśmian, Tuwim — wrażliwość modernistyczna
🎯 Zakończenie
Romantyzm na trwałe zmienił sposób, w jaki literatura mówi o niewidzialnym — emocjach, intuicji, sferze duchowej.
20
Na czym polega ludowa sprawiedliwość? Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci ballad Adama Mickiewicza.
▼
💡 Teza
Ludowa sprawiedliwość w balladach Mickiewicza jest natychmiastowa, surowa i metafizyczna — zło zostaje ukarane nawet wtedy, gdy ucieka przed prawem ziemskim.
📖 Argumenty
  • Lilije — żona morduje męża, kwiaty rosną z grobu
  • Świtezianka — kara za zdradę
  • Pani Twardowska — diabeł karze chciwego
🌐 Kontekst
  • Sofokles Antygona — kara bogów
  • Szekspir Makbet — sumienie jako sprawiedliwość
  • Dostojewski — wewnętrzna kara
🎯 Zakończenie
Ballady utrwalają wiarę w sprawiedliwość kosmiczną — odpowiedź na bezradność jednostki wobec zła.
21
Losy młodzieży polskiej pod zaborami. Omów zagadnienie na podstawie Dziadów części III Adama Mickiewicza.
▼
💡 Teza
Mickiewicz pokazuje pokolenie filomatów jako ofiary politycznych represji — młodzi ludzie torturowani, więzieni i deportowani za samą myśl o niepodległości.
📖 Argumenty
  • opowieść Sobolewskiego — wywózki kibitkami na Syberię
  • scena więzienna — Konrad, Tomasz, Żegota
  • postać Rollisona — tortury, samobójstwo
🌐 Kontekst
  • Baczyński, Gajcy — pokolenie Kolumbów
  • Krall Zdążyć przed Panem Bogiem — pokolenie Zagłady
  • Herling Inny świat — pokolenie ZSRR
🎯 Zakończenie
Mickiewicz daje pokoleniowy portret — niewinnych, młodych, niszczonych przez politykę. Tragiczny topos, który powtarza się w polskiej historii.
22
Mesjanizm jako romantyczna idea poświęcenia. Omów zagadnienie na podstawie Dziadów części III Adama Mickiewicza.
▼
💡 Teza
Mesjanizm Mickiewicza nadaje klęsce polskiej sens metafizyczny: Polska cierpi za inne narody, by je odkupić. To pociecha i obowiązek jednocześnie.
📖 Argumenty
  • widzenie księdza Piotra: „Polska Chrystusem narodów"
  • proroctwo „męża czterdzieści i cztery"
  • krew narodu jako ofiara odkupująca
🌐 Kontekst
  • Słowacki Kordian — krytyka mesjanizmu
  • Krasiński Nie-Boska — kontynuacja
  • Norwid — sceptyczna reakcja
🎯 Zakończenie
Mesjanizm na 100 lat ukształtował polskie myślenie o historii. Dziś rozumiany krytycznie, ale fundamentalnie wpisany w kulturę.
23
Postawy społeczeństwa polskiego wobec zaborcy. Omów zagadnienie na podstawie Dziadów części III Adama Mickiewicza.
▼
💡 Teza
W scenie Salonu Warszawskiego Mickiewicz dzieli Polaków na dwie grupy: tych przy stoliku (kolaboranci, kosmopolici) i tych przy drzwiach (patrioci). To diagnoza, nie tylko obraz.
📖 Argumenty
  • scena Salonu Warszawskiego — kontrast postaw
  • postać Senatora Nowosilcowa — represje
  • scena balu — moralna obojętność elit
🌐 Kontekst
  • Wyspiański Wesele — inteligencja vs lud
  • Żeromski Przedwiośnie — bilans postaw
  • Borowski — postawy w obozie
🎯 Zakończenie
Pytanie Mickiewicza wraca w każdej generacji: co robić w obliczu opresji — milczeć, kolaborować, walczyć?
24
Różne postawy człowieka wobec Boga. Omów zagadnienie na podstawie Dziadów części III Adama Mickiewicza.
▼
💡 Teza
Mickiewicz pokazuje dwie przeciwstawne postawy wobec Boga: pychy (Konrad) i pokory (ksiądz Piotr). Bóg woli pokornego, ale obie postawy są szlachetne.
📖 Argumenty
  • Wielka Improwizacja — bluźnierczy bunt Konrada
  • widzenie księdza Piotra — pokora, otwarcie na łaskę
  • kontrast: improwizacja vs widzenie
🌐 Kontekst
  • Hiob — bunt i poddanie
  • Kochanowski Treny — bunt po stracie
  • Camus Dżuma — Paneloux
🎯 Zakończenie
Mickiewicz ukazuje religijny pluralizm postaw — od pychy do pokory. Każda jest formą poważnego dialogu z Bogiem.

💡 Pełna lista CKE

To wybór najczęściej omawianych zadań. Pełna lista 76 zadań jawnych na lata 2026–2028 dostępna jest w komunikacie dyrektora CKE z 30 sierpnia 2024 r. Pozostałe zadania dotyczą m.in. Lalki, Wesela, Zbrodni i kary, Przedwiośnia, Ferdydurke, Granicy, Dżumy, Roku 1984, Tanga, Innego świata, Zdążyć przed Panem Bogiem, Podróży z Herodotem.

Każde zadanie ma identyczną strukturę: temat → konkretna lektura → kontekst. Schemat odpowiedzi (teza → argumenty z lektury → kontekst → zakończenie) działa dla każdego zadania.

🎯 Chcesz przerobić wszystkie 76 zadań?

Na korepetycjach przejdziemy przez każde zadanie — z propozycją tezy, argumentów i właściwych kontekstów dopasowanych do Twojego stylu wypowiedzi.

Napisz mail
admin@polskimatura.pl
Odpowiadam zwykle tego samego dnia.
Zadzwoń
512 858 679
Najszybszy kontakt — odbieram w godzinach pracy.